غار شاپور کازرون؛ نماد صلابت و قدرتمندی پادشاهی ساسانیان

با شنیدن اسم غار یاد چه چیزهایی می‌افتید؟ تاریکی، سرخم‌کردن و جایی پرپیچ‌وخم را طی‌کردن. بله قبول دارم که با رفتن به غار این چیزها را تجربه می‌کنید اما غاری که می‌خواهم در اینجا از آن صحبت کنم، تجربه‌هایی عمیق‌تر و بیشتر از این چیزها را در ذهن شما ثبت می‌کند. در این مطلب از مجله علی‌بابا می‌خواهم غار شاپور را که از جاهای دیدنی استان فارس است، توصیف کنم. پس برای سفر به یکی از جاهای دیدنی کازرون آماده شوید و تاریکی غار را با اطلاعات این مطلب روشن و واضح کنید.

غار شاپور با قدمتی بیشتر از ۱۷۰۰ سال از جاهای دیدنی استان فارس است که روی ارتفاعات چوگان با فاصله ۸۰۰ متری از سطح زمین قرار گرفته و طولش تا مقدار زیادی در حد ۴۵۰ متر ادامه پیدا می‌کند.

دیدن قندیل، آب‌انبار، حوضچه‌ها و تالارهای این غار شما را به یک ماجراجویی جذاب در یکی از جاهای دیدنی کازرون می‌برد؛ مخصوصا وقتی به مجسمه تنومند، شاپور پادشاه ساسانی نزدیک می‌شوید. بعد از طی‌کردن ۲۳۰ پله به این مجسمه می‌رسید و با دیدن جزءبه‌جزء آن می‌فهمید که این غار شاپور عجب ارزش و قدمتی دارد.

غار شاپورکجاست؟
غار شاپور در ۴ کیلومتری شهر تاریخی بیشاپور، ۳۰ کیلومتری شهرستان کازرون و بخش انتهایی تنگه چوگان قرار گرفته است.
مهم‌ترین ویژگی غار شاپور چیست؟
قدمت طولانی و وجود مجسمه شاپور که از دوران ساسانی به یادگار مانده مهم‌ترین ویژگی غار شاپور است.
دیدنی‌های نزدیک به غار شاپور کدام هستند؟
شهر باستانی بیشاپور، تنگه جیز، دریاچه پریشان و پارک جنگی امامزاد سید حسین از جاهای دیدنی کازرون و نزدیک به غار شاپور هستند.
در چه ساعاتی می‌توان از غار شاپور دیدن کرد؟
ساعت بازدید از غار شاپور شیراز در شش‌ماهه اول سال ۸ صبح تا ۸ شب و در شش‌ماهه دوم سال ۸ صبح تا ۶ عصر است.
قدمت غار شاپور به چه زمانی مربوط می‌شود؟
قدمت غار شاپور به بیشتر از ۱۷۰۰ سال و به دوره پادشاهی ساسانیان می‌رسد.

غار شاپورکجاست؟

غار شاپور در استان فارس، شهرستان کازرون، ۴ کیلومتری بیشاپور و قسمت انتهایی و ارتفاعات تنگه چوگان قرار دارد.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

غار شاپور روی گوگل مپ

لوکیشن غار شاپور روی گوگل مپ

تاریخچه غار شاپور

در منابع تاریخی قطعی و مشخص آمده که مجسمه شاپور به‌اندازه ۱۷۰۰ سال از زمان پادشاهی ساسانیان قدمت دارد اما درباره قدمت غار شاپور عدد خاصی گفته نشده است. اما همین که این غار قبل از مجسمه بوده یعنی از قبل از دوره ساسانیان قدمت دارد.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

بعضی از باستان‌شناسان می‌گویند غار شاپور قبل از ساسانیان جایی مثل زیارتگاه برای برگزاری مراسم و آیین مذهبی مردم بوده است. یک باستان‌شناس فرانسوی هم زمانی درباره غار شاپور شیراز این‌طور استدلال کرد که چون تندیس شاپور در غار ساخته شده پس این غار احتمالا محل دفن شاپور اول هم بوده هست. البته این استدلال فقط در حد یک نظریه است و در منبع موثقی تبث نشده است.

غار شاپور کازرون را در پایین تنگه‌ای به نام چوگان ساخته‌اند که این تنگه ماجراهای تاریخی خاصی دارد. تنگه چوگان درواقع زمین بازی پادشاهان ساسانی بوده که در آن بازی محلی قدیمی ایرانی را به نام چوگان انجام می‌دادند و به همین دلیل نامش را هم چوگان گذاشته‌اند.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

ارزش و قدمت تاریخی تنگه چوگان را زمانی بهتر می‌فهمید که از سمت غرب به شرق این تنگه حرکت می‌کنید و نقش‌های برجسته تاریخی حک‌شده روی آن را می‌بینید. این تنگه حدود ۱۲ نقش دارد که سه تای آن‌ها مربوط به تصویر شاپور اول است و نماد پیروزی این شاه را بر امپراتوری باستانی نشان می‌دهد.

اما اینکه چرا تنگه چوگان ساخته شده و برای شاپور اول مهم بوده به این دلیل است که در قسمت غربی تنگه، شهر تاریخی و قدیمی دوره ساسانیان بیشاپور وجود دارد که کمی پایین‌تر درباره آن بیشتر توضیح داده‌ام.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

حالا این روزها غار شاپور میراث جهانی یونسکو شده و جایی برای من و شماست تا داستان‌های ۱۷۰۰ سال پیش را در ذرات، کتیبه‌ها، مجسمه و قندیل‌هایش جست‌وجو کنیم.

وجه تسمیه غار شاپور

فهمیدن وجه تسمیه غار شاپور نیاز به اطلاعات و بررسی زیادی ندارد چون تندیس سنگی ساخته‌شده از هیبت تمام‌قد دومین پادشاه ساسانی یعنی شاپور اول در قسمت ورودی غار، جواب واضح به این سوال است که چرا اسم این غار را شاپور گذاشته‌اند.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

بخش‌های مختلف غار شاپور

در طول مسیری که در غار شاپور شیراز طی می‌کنید و به آن سرک می‌کشید، روی شنیدن صداها و تماشای ذرات سنگی کف و سقف غار تمرکز کنید. از استالاگتیت‌ها (ستونی از مواد معدنیِ کف غار) غافل نشوید! دستتان را زیر این استالاگتیت‌های قندیل‌مانند بگیرید و صدای چکه‌کردن آب را بشنوید و از ترشدن دست‌هایتان لذت ببرید.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

قسمت‌های زیر از غار شاپور را که ببینید یعنی قسمت‌های اصلی و مهم غار را دیده‌اید. البته رفتن به بعضی از نقاط این قسمت‌ها چندان راحت نیست و بهتر است به جای اینکه همه قسمت‌های غار را کشف و تماشا کنید، ببینید اول برای شما جایی امنی است یا نه.

– ورودی غار

ورود شما به غار از ورودی یا همان دهانه آن شروع می‌شود که به‌اندازه ۳۰ متر طول و ارتفاعی در حد ۱۵متر دارد. کمی آن‌طرف‌تر بعد از دهانه، مسجمه شاپور در برابرتان قدعلم می‌کند و قسمت دیگر دهانه، کتیبه‌های سنگی دیده می‌شود.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

– راهروها و تالارها

غار شاپور کازرون سه تالار، چهار راهروی بزرگ و پنج راهروی کوچک دارد. تابه‌حال هیچ‌کس خبر نیاورده که تمام گوشه و کنار راهروهای و تالارهای غار را دیده باشد چون خیلی پیچ‌و‌خم دارد و بعضی جاهایش لیز و ناهموار است و امکانات مناسبی هم برای رفتن به این جاها وجود ندارد.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

– ایوان‌های غار

در سال ۱۳۳۶ بعد از بازسازی غار، ایوان‌هایی ساخته شد تا مردم راحت‌تر بتوانند به‌سمت مجسمه شاپور بروند و آن را تماشا کنند. به‌طور کلی غار شاپور ۴ ایوان یا تراس دارد که برای رفتن از ایوان اول تا چهارم باید حدود ۲۲ پله را طی کنید. ایوان چهارم محل قرارگیری مجسمه شاپور است و این ایوان با ۱۲ پله به‌عمق غار دسترسی دارد.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

– محل ذبح قربانی در غار

در انتهای غار بعد از یک پرتگاه و گودال قسمت صافی را می‌بینید که مشخص است آن را با دست ساخته‌اند. این قسمت محلی برای ذبح قربانی و مراسم‌های مذهبی مردم بوده است. بلندی سقف این قسمت بیشتر از جاهای دیگر است و به ۴۰ متر می‌رسد.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

– کتیبه‌های غار

در قسمت دهانه غار دو کتیبه را می‌بینید که باعث و بانی نصب هر دوی آن‌ها ارتش بوده است. موضوع یکی از کتیبه‌ها قدمت زیادی دارد و ترجمه کتیبه شاپور است اما دیگری بعد از بازسازی سال ۱۳۳۶ نوشته شد و داستان مرمت مجسمه شاپور را توضیح می‌دهد.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

– حوضچه‌های آب

در آن روزهای دور آبی که ذره‌ذره از سقف به کف غار می‌چکیده نتیجه‌اش شده حوضچه‌های آبی که در غار شاپور می‌بینید. این حوضچه‌ها در قدیم احتمالا جایی بوده تا مردم ساکن در نزدیکی غار بتوانند آب مورد نیازشان را تامین کنند. حوضچه‌های غار شاپور ابعاد سه در چهار و چهار در پنج دارد و فاصله‌شان از هم ۵ متر است.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

مجسمه باشکوه شاپور در غار

در همان بدو ورودتان به غار شاپور، باشکوه‌ترین اثر تصویری و تاریخی دوره ساسانیان را به‌شکل مجسمه مردی باابهت می‌بینید که ۱۷۰۰ سال عمر دارد. این مجسمه را از جای دیگری به غار نیاورده‌اند و یک هنرمند پیکرتراش با استالاگمیت‌های خود غار، آن را با ظرافت، دقت و حوصله با وسایل سخت آهنی و فولادی تراش و شکل داده است.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

در اینکه مجسمه شاپور به دوره ساسانیان تعلق دارد نمی‌شود شک کرد چون باستان‌شناسان بعد از بررسی و دیدن عکس‌های پادشاهان دوران ساسانی و ظاهر تاج و قیافه شاپور اول با اطمینان‌خاطر گفتند که این مجسمه مربوط به دوره ساسانی است و از روی شکل‌وشمایل شاپور اول طراحی شده است.ب

غار شاپور

عکس از: سایت Wikipedia

مجسمه شاپور یک مرد باصلابت و بلندقامت را با رنگ قرمزی ملایم جلوی چشمانتان ظاهر می‌کند که قدی در حد ۷ متر دارد و پهنای شانه‌هایش به بیشتر از ۲ متر می‌رسد.

وقتی به سر تا پای مجسمه شاپور نگاه می‌کنید، همه‌چیز از تاج کنگره‌‌‌ای، موهای حالت‌دار و موج‌دار، چشمان درشت، ریش کم‌ و سبیل قیطانی مرد مجسمه‌ای عادی به نظرتان می‌آید، اما  همین که نگاهتان به دست‌ها، دهان و پاهای مرد می‌افتد با دیدن جای خالی و خراب‌شده آن‌ها جا می‌خورید، تعجب می‌کنید و حتی ممکن است به‌خاطر از دست‌رفتن قسمت‌هایی از این اثر تاریخی غمگین شوید.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

این حس‌ها کاملا طبیعی است چون نبودن و خراب‌شدن قسمت‌هایی از مجسمه‌، دیگر یک اثر هنری و تاریخی نیست و نتیجه توجه‌نکردن به این مجسمه بوده است.

خیلی دقیق معلوم نیست که چرا مجسمه غار شاپور خراب شده؛ بعضی از افراد می‌گویند این مجسمه در اثر زلزله خراب شده و بعضی دیگر اعتقاد دارند که مهاجمان عرب در حمله عرب‌ها به ایران، تیشه به ریشه این مجسمه زده‌اند. به‌هرحال دلیلش هر چه که باشد، باعث شده که متاسفانه این روزها این مجسمه باعظمت را بدون دست و پا ببینیم.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

با اینکه مجسمه غار شاپور دست ندارد، اما حالتش مشخص است که مرد دست به کمر ایستاده و آماده رزم است. مجسمه شاپور به جای پا، دو ستون دارد که این دو ستون بتونی نتیجه یک بازسازی نه چندان ماهرانه است.

بعد از سال‌های طولانی که مجسمه خراب‌شده در غار شاپور به حال خودش رها شده بود، محمدرضاه پهلوی در سال ۱۳۳۶ دستور بازسازی این مجسمه را به ارتش می‌دهد. ارتش این ماموریت را به فرمانده سپاه آن زمان می‌سپرد و بعد از شش ماه دوباره مجسمه شاپور سرپا می‌شود.

این بازسازی در آن زمان قطعا باعث شده تا مجسمه دوباره سردر غار بایستد و باقی بماند اما بازسازیش خیلی هنرمندانه نبوده و پاهای بتونی و کفش‌های مرد در اطراف مجسمه کمی نافرم و ناجور است.

غار شاپور

عکس از: سایت Wikipedia

با همه اشکالاتی که در مرمت مجسمه شاپور در غار شاپور به چشم می‌خورد، اما به‌خاطر این موضوع نباید ارزش تاریخی آن را دست ‌کم بگیریم؛ چون قدمت این مجسمه از هزار سال هم گذشته و به همین دلیل از سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی ایران به‌ثبت رسیده است.

مسیر دسترسی به غار شاپور

برای رفتن از تهران به غار شاپور اول باید از شهرهایی مثل قم، کاشان، نطنز، اصفهان و مرودشت بگذرید تا به شیراز برسید. بعد از اینکه به شیراز رسیدید باید به‌سمت دشت ارژن یا جاده زرد بروید. برای ادامه مسیر از دشت ارژن تا غار شاپور دو جاده قدیم و جدید پیش روی شماست.

پیشنهاد می‌کنم جاده جدید را انتخاب کنید چون فضای کافی و امن‌تری برای رانندگی‌ دارد. اگر از جاده جدید بخواهید بروید باید به‌سمت جنوب حرکت کنید تا به بیشاپور برسید. جاده قدیم بعد از دشت ارژن در قسمت غرب جاده قرار گرفته و برای رسیدن به غار باید اول به‌سمت قائمیه شاهیجان و بعد بیشاپور بروید.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

بعد از بیشاپور باید حدود ۵ کیلومتر به‌سمت روستای کشکولی بروید. در همین روستا باید ماشینتان را در جایی مناسب پارک کنید و بقیه راه تا غار را پیاده بروید. برای رسیدن به دهانه غار حدود ۲۳۰ پله وجود دارد که بسته به آمادگی بدنیتان حدود ۳ تا ۴ ساعت زمان می‌برد تا این پله‌ها را طی کنید.

اگر می‌خواهید با هواپیما به غار شاپور سفر کنید، در جریان باشید که نزدیک‌ترین فرودگاه به این مکان فرودگاه شیراز است و با کازرون حدود ۹۰ کیلومتر فاصله دارد.

بهترین زمان بازدید از غار شاپور

اگر مجبور نیستید حتما در زمان تعطیلات رسمی سفر کنید، بهترین زمان از این نظر که تماشای غار شاپور را در آب‌و‌هوایی خوش، با هزینه مقرون‌به‌صرفه و در آرامش تجربه کنید، بعد از تعطیلات عید مخصوصا روزهای اول هفته است. اما اگر شرایطتان برای سفر فقط در روزهای تعطیل جور می‌شود، فصل بهار را برای رفتن به غار شاپور کازرون انتخاب کنید.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

امکانات رفاهی غار شاپور

نزدیک غار شاپور مثل بیشاپور امکانات رفاهی مثل سرویس بهداشتی، پارکینگ و غداخوری پیدا می‌شود اما خود غار بکر است و امکانات رفاهی ندارد.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

جاهای دیدنی نزدیک به غار شاپور

نزدیک غار شاپور می‌توانید به جاهای خوش آب‌وهوا و تاریخی زیر هم سر بزنید.

– پارک جنگلی امامزاده سید حسین

پارک جنگلی امامزاده سید حسین از جاهای دیدنی کازرون است که در ۲۵ کیلومتری این شهر قرار گرفته و حال و هوای شما را با سرسبزی درختان و آب چشمه‌اش تروتازه می‌کند. خوبی رفتن به این پارک جنگلی این است که برای اقامت مسافران جایی به نام زائرسرا را در نظر گرفته است.

غار شاپور

عکس از: سایت Google Maps

– شهر بیشاپور

شاپور اول بعد از اینکه در جنگ با امپراتوری روم پیروز می‌شود، دستور می‌دهد شهری به نام خودش یعنی بیشاپور را در مسیر تخت جمشید به تیسفون که منطقه‌ای خوش آب‌وهوا بوده، بنا کنند تا نمادی برای نشان‌دادن قدرتش شود.

غار شاپور علی بابا

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت